Ετικέτα: Ολοκληρωτισμός

ΤΟ ΠΕΠΡΩΜΕΝΟ ΤΗΣ ΔΥΣΗΣ ΚΑΙ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΙΔΕΩΝ ΣΕ ΑΥΤΟ (της Ιωάννας Μουτσοπούλου)

Οι περισσότεροι σήμερα αναρωτιούνται και ανησυχούν για το τι πρόκειται να απογίνει η Δύση, γιατί φαίνεται να περνάει μία ριζική κρίση, δηλαδή μία κρίση τόσο στο πολιτισμικό όσο και στο γεωπολιτικό πεδίο. Το φιλελεύθερο μοντέλο της κοινωνικής και πολιτικής της ζωής ήταν όντως ένα υπόδειγμα για όλο τον κόσμο

ΣΥΜΦΕΡΟΝ ΚΑΙ ΔΙΚΑΙΩΜΑ: ΕΝΑ ΑΔΙΟΡΑΤΟ ΧΑΣΜΑ (της Ιωάννας Μουτσοπούλου)

Στην εποχή μας ζούμε ήδη καταστάσεις που ο κόσμος για δεκαετίες μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο είχε ξεχάσει και φανταζόταν ότι τις είχε αφήσει πίσω του οριστικά. Αυτό, κατά τη γνώμη πολλών, ήταν ένα πρωτόγονο παρελθόν που και μόνον η αλλαγή του αιώνα εγγυόταν ότι είχε αφεθεί ανεπιστρεπτί πίσω.

ΓΙΑΤΙ Ο ΟΛΟΚΛΗΡΩΤΙΣΜΟΣ ΕΠΙΒΑΛΛΕΤΑΙ ΣΥΝΕΧΩΣ ΣΤΗΝ ΑΝΘΡΩΠΟΤΗΤΑ; (της Ιωάννας Μουτσοπούλου)

Το πρόβλημα των κοινωνικών σχέσεων – είτε στην ίδια κοινωνία είτε στο διεθνές πεδίο – είναι πάντοτε πρόβλημα ανισότητας και, επομένως, ελευθερίας. Κάθε παραβίαση της ισότητας, της ελευθερίας και της ενότητας δεν είναι τίποτε άλλο παρά μορφές ολοκληρωτισμού που άλλοτε έχει μικρή εμβέλεια και άλλοτε (σε περιόδους κρίσης) πολύ μεγάλη, όπως ήταν π.χ. ο ναζισμός στον 20ό αιώνα.

ΜΕΡΙΚΟΙ ΤΕΛΙΚΟΙ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΙΣΜΟΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΜΕΓΑΛΗ ΕΠΑΝΕΚΚΙΝΗΣΗ ΥΠΟ ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ (της Ιωάννας Μουτσοπούλου)

Δεν θα υπεισέλθω σε άλλες λεπτομέρειες του  βιβλίου του Κ. Σβαμπ. Ήθελα κυρίως να παρουσιάσω μερικά προβληματικά σημεία της σκέψης του, που δεν είναι όμως ασήμαντα, αλλά τόσο κομβικά που ανατρέπουν τους ισχυρισμούς περί του αντιθέτου.

ΕΥΤΥΧΙΑ ΚΑΙ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ : ΕΙΝΑΙ ΣΥΜΒΑΤΕΣ; (της Ιωάννας Μουτσοπούλου)

Θέλουμε τη δημοκρατία για να μας λύσει τα προβλήματα και να είμαστε ευτυχισμένοι. Αυτό φαίνεται τόσο φυσιολογικό και αυτονόητο, που συνήθως δεν σκεπτόμαστε το βαθύτερο νόημα που αποδίδουμε σε αυτούς τους όρους και, γι’ αυτό, δεν καταλαβαίνουμε ότι αυτό που θεωρούμε αυτονόητο δεν είναι καθόλου αυτονόητο.

“Η ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΤΟΥ ΕΝΟΣ ΔΕΝ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΕΜΠΟΔΙΖΕΙ ΤΗΝ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΤΟΥ ΑΛΛΟΥ” (της Ιωάννας Μουτσοπούλου)

Η παραπάνω φράση έχει μία αναμφισβήτητη αξία και θα έλεγα ότι την γνωρίζουν όλοι όσοι σκέπτονται για τα κοινωνικά πράγματα. Όμως είναι τόσο απλό το νόημά της; Μήπως στην απλότητά του μπορεί να καταντήσει ένα εργαλείο καταπίεσης και παραλογισμού; Θα πρέπει να καταλάβουμε ότι η απλότητα δεν είναι αυτό που είναι ευκολονόητο.

Η ΠΡΟΚΛΗΣΗ ΤΟΥ ΟΛΟΥ ΓΙΑ ΤΟ ΑΤΟΜΟ ΚΑΙ ΟΙ ΙΔΕΕΣ – Η ΣΚΕΨΗ ΤΟΥ ΜΟΡΙΣ ΜΠΛΑΝΣΟ (της Ιωάννας Μουτσοπούλου)

Οι ιδέες και η σύνθεσή τους αποτελούσαν ανέκαθεν ένα από τα σπουδαιότερα προβλήματα της ανθρωπότητας. Παίρνοντας, λοιπόν, ερέθισμα από δύο αποσπάσματα της σκέψης του Μορίς Μπλανσό, θέλησα να παραθέσω μερικούς προβληματισμούς μου

Η ΕΡΜΗΝΕΙΑ ΚΑΙ Η ΧΡΗΣΗ ΤΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΚΥΚΛΩΝ (της Ιωάννας Μουτσοπούλου)

Οι κοινωνικές θεωρίες έχουν κατ’ ανάγκην ένα διαπιστωτικό μέρος, δηλαδή διαπιστώνουν αυτό που συμβαίνει στην κοινωνία, πράγμα που έχει βέβαια έναν βαθμό δυσκολίας,

ΑΝΟΙΚΤΗ ΚΟΙΝΩΝΙΑ: ΣΥΝΟΡΑ ΚΡΑΤΩΝ ΚΑΙ ΟΡΟΙ ΓΙΑ ΜΙΑ ΑΛΗΘΙΝΑ ΑΝΟΙΚΤΗ ΚΟΙΝΩΝΙΑ (της Ιωάννας Μουτσοπούλου)

Η ανοιχτή κοινωνία πρέπει να είναι αποτέλεσμα και όχι αίτιο της αδελφοσύνης, γιατί ο ανθρωπισμός είναι ενδιάθετος, όχι οργάνωση.

ΑΝΟΙΚΤΗ ΚΟΙΝΩΝΙΑ: ΕΜΠΕΙΡΙΑ ΚΑΙ ΘΕΣΜΟΙ (της Ιωάννας Μουτσοπούλου)

Όσον αφορά την εμπειρία και την κριτική που απαιτεί κατά Πόππερ ο ορθολογισμός, θα πρέπει να προσθέσουμε τα εξής: Εμπειρία έχουν και οι μυστικιστές. Κάθε δε εμπειρία οποιουδήποτε τύπου βιώνεται διαφορετικά από τον καθένα, έστω ενίοτε μόνον στις λεπτομέρειες.

Η ΑΝΟΙΚΤΗ ΚΟΙΝΩΝΙΑ : ΑΤΟΜΙΣΜΟΣ (της Ιωάννας Μουτσοπούλου)

Η εποχή μας, αυτή μετά τον β’ παγκόσμιο πόλεμο, χαρακτηρίστηκε από μερικές έννοιες όπως η ελευθερία και η ανοιχτή κοινωνία. Υπό μία έννοια αυτές οι δύο είναι συναφείς, αλλά θα επικεντρωθούμε στην ανοιχτή κοινωνία, στο όνομα της οποίας συνέβησαν ώς τώρα τόσες δραματικές μεταβολές των κοινωνιών.

Η ΕΥΘΥΝΗ ΤΗΣ ΔΙΑΝΟΗΣΗΣ (της Ιωάννας Μουτσοπούλου)

Η θέση της διανόησης ως κοινωνικού σώματος στο σχήμα των πραγμάτων του σύγχρονου κόσμου είναι κατά το μεγαλύτερο μέρος της ασαφής έως επιβλαβής. Γενικά, ο ατομισμός είναι αυτός που διαστρεβλώνει τη θέση αυτή αποξενώνοντάς την από την ανάγκη των ανθρώπων και μερικές φορές καθιστώντας την επιβλαβή.

Ο ΦΟΒΟΣ ΩΣ ΕΡΓΑΛΕΙΟ ΚΥΡΙΑΡΧΙΑΣ

Το κείμενο που ακολουθεί είναι απόσπασμα συνέντευξης του Πολωνού κοινωνιολόγου Ζίγκμουντ Μπάουμαν, που δημοσιεύτηκε τον περασμένο Αύγουστο στην ιταλική εφημερίδα «La Repubblica». ● Καθηγητή Μπάουμαν, έχουν περάσει δέκα χρόνια από τότε που γράψατε το...

Η ΠΛΕΙΟΨΗΦΙΑ ΩΣ ΜΕΙΟΨΗΦΙΑ & ΤΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΤΗΣ ΣΤΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ (1ο Μέρος) (της Ιωάννας Μουτσοπούλου)

Είναι φανερό ότι είναι πλήθος οι έννοιες που διαστρεβλώνονται στην καθημερινότητα του ανθρώπου, η οποία κυριαρχείται από την ευκολία του αυτονόητου. Στην πραγματικότητα, όλο το εννοιολογικό υπόβαθρο της ανθρώπινης ζωής χρειάζεται αναβάθμιση και επαναπροσδιορισμό,...

ΤΑΞΗ ΚΑΙ ΟΛΟΚΛΗΡΩΤΙΣΜΟΣ (της Ιωάννας Μουτσοπούλου)

Η έννοια της τάξης είναι από αυτές που έχουν ιστορικά κακοποιηθεί τόσο πολύ που έχουν τελικά ταυτιστεί με τον ολοκληρωτισμό. Αυτό οφείλεται στην ανικανότητα του ανθρώπου να συνθέσει πράγματα φαινομενικώς αντιφατικά, όπως είναι η...

Η ΚΑΛΗ & Η ΚΑΚΗ ΟΨΗ ΤΗΣ ΠΛΕΙΟΨΗΦΙΑΣ & ΤΗΣ ΜΕΙΟΨΗΦΙΑΣ ΣΤΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ (της Ιωάννας Μουτσοπούλου)

(3ο Μέρος του άρθρου “Η πλειοψηφία ως μειοψηφία και τα προβλήματά της στη  δημοκρατία“) 3.-Η μειοψηφία Η κακή όψη της μειοψηφίας έχει αναλυθεί προηγούμενα, γι’ αυτό εδώ θα αναφερθούμε στην άλλη της πλευρά. Η...

ΔΙΑΦΘΟΡΑ ΚΑΙ ΟΛΟΚΛΗΡΩΤΙΣΜΟΣ

Οι άνθρωποι προσπαθώντας να απλοποιήσουν τη ζωή τους και τη σκέψη τους έχουν ταυτίσει τον ολοκληρωτισμό με τη δραματικότητα ορισμένων ιστορικών εκφράσεών του όπως τον ναζισμό, σταλινισμό, διαφόρων ειδών δικτατορίες όπου πάντοτε εμπλέκονται τα...

ΒΙΒΛΙΟ: “ΖΩΑ ΚΑΙ ΗΘΙΚΗ” ~ ΣΥΛΛΟΓΙΚΟ

Μπορεί να έρθει μια μέρα που η υπόλοιπη ζωική δημιουργία θα αποκτήσει δικαιώματα που δεν θα μπορούν να της αφαιρεθούν παρά από ένα τυραννικό χέρι. Οι Γάλλοι έχουν ήδη ανακαλύψει ότι η μελανότητα του δέρματος δεν αποτελεί λόγο για να αφεθεί ένας άνθρωπος χωρίς αποκατάσταση στις ορέξεις ενός βασανιστή

ΑΠΟ ΤΗΝ ΚΟΥΛΤΟΥΡΑ ΤΟΥ ΠΟΛΕΜΟΥ ΣΤΗΝ ΚΟΥΛΤΟΥΡΑ ΤΗΣ ΕΙΡΗΝΗΣ (του Δημοσθένη Κυριαζή)

Η δεσπόζουσα κουλτούρα της ανθρωπότητας και οι αιτίες της Στην γνωστή ιστορία της ανθρωπότητας, δεσπόζουσα κουλτούρα των διαφόρων Λαών ήταν και είναι  η κουλτούρα του πόλεμου· ήταν και είναι ο πολιτισμός του πολέμου. Αναφορά...

ΑΠΟ ΤΟ ΚΙΝΗΜΑ ΣΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΑΥΤΟΘΕΣΜΙΣΗ (του Αντώνη Μπρούμα)

Σήμερα βιώνουμε μία σύγκρουση, που διαχέεται σε όλες τις πτυχές του κοινωνικού. Στον έναν πόλο της σύγκρουσης, τον κυρίαρχο, βρίσκεται ο κόσμος των κρατών και του κεφαλαίου. Στον αντίπαλο πόλο τοποθετούνται τα κινήματα, οι σύγχρονες κοινωνίες σε κίνηση