Ετικέτα: ιδέες και θεωρίες που διαμόρφωσαν τον πολιτισμό

ΠΛΑΤΩΝΑΣ: Η ΠΡΟΣΩΠΟΠΟΙΗΣΗ ΤΗΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑΣ (του Γιώργου Παρασίδη)

Από το ταξίδι μας στους φιλοσόφους της αρχαίας Ελλάδας δεν θα μπορούσε να λείπει, βέβαια, ο Πλάτωνας. Με το πραγματικό του όνομα να είναι Αριστοκλής, γεννήθηκε στην Αθήνα το 427 π.Χ. (πέθανε το 347...

Ο LEWIS MUMFORD ΓΙΑ ΤΟΝ ΜΥΘΟ ΤΟΥ HOMO FABER (του Αθανάσιου Γεωργιλά)

Στο παρακάτω κείμενο αντιγράφουμε την παράγραφο 3. Πέτρες, κόκαλα και εγκέφαλοι από το δεύτερο κεφάλαιο Τεχνική και ανάπτυξη του ανθρώπου του Lewis Mumford, 1967 το οποίο κυκλοφορεί στο opus magnum του συγγραφέα Ο μύθος...

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗΣ, Ο ΣΤΑΓΕΙΡΙΤΗΣ ΠΟΛΥΕΠΙΣΤΗΜΟΝΑΣ (του Γιώργου Παρασίδη)

Ο Αριστοτέλης γεννήθηκε στα Στάγειρα Χαλκιδικής το 384 π.Χ. και απεβίωσε στην Χαλκίδα το 322 π.Χ. Θεωρείται ίσως ο κορυφαίος Έλληνας φιλόσοφος και πολυεπιστήμονας όλων των εποχών. Υπήρξε πατέρας της επιστήμης και της λογικής,...

ΠΥΘΑΓΟΡΑΣ ~ ΤΑ ΠΑΝΤΑ ΕΙΝΑΙ ΑΡΙΘΜΟΙ

Ο Πυθαγόρας πίστευε ότι οι αριθμοί ήταν θείες οντότητες και τους εξίσωνε με τους θεούς. Οι αριθμοί 1 έως 10, η λεγάμενη δεκάδα, είχαν υποτίθεται μια ιδιαίτερη ιερότητα. Όμως, ο Πυθαγόρας, εξισώνοντας τους θεούς με αριθμούς, αναδιάρθρωσε ριζικά το ελληνικό πάνθεον: οι θεοί, όχι πλέον ανθρωπόμορφα όντα σε μια θεϊκή μελοδραματική παράσταση, είχαν γίνει αφηρημένες μαθηματικές οντότητες. Η πυθαγόρεια εικόνα του κόσμου δεν ήταν το συμπαντικό θέατρο του Όμηρου και του Ησίοδου, αλλά ένας μεταφυσικός χορός αριθμών.

Ο ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗΣ ΚΑΙ Η ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ ΤΟΥ ΣΟΛΩΝΑ (του Θανάση Μπαντέ)

Αναντίρρητα, δε θα μπορούσε να αμφισβητηθεί η σύνεση και διορατικότητα του Σόλωνα στη διαχείριση του αθηναϊκού πολιτεύματος. Γιατί ο Σόλων, διαβλέποντας τις πληγές και το έκρυθμο της κοινωνίας κατάφερε να παρέμβει εξομαλύνοντας – κατά...

ΤΟ ΤΑΞΙΔΙ ΤΩΝ ΑΡΙΘΜΩΝ ΑΝΑΜΕΣΑ ΣΤΟΥΣ ΑΙΩΝΕΣ

Από την ύπαρξη της μονάδας μέχρι και το «φανταστικό σύνολο» Η έννοια των αριθμών, έστω και ως εργαλείο καταμέτρησης, γεννήθηκε πολύ παλαιότερα από κάθε άλλο στοιχείο στον κόσμο των μαθηματικών. Αυτό το συνεχώς εξελισσόμενο...

Ο ΜΟΝΟΔΙΑΣΤΑΤΟΣ ΑΝΘΡΩΠΟΣ (του Θανάση Γιαλκέτση)

Ο «μονοδιάστατος άνθρωπος» έχει χάσει την ατομικότητά του, την ελευθερία του και την ικανότητά του να διαφωνεί, και να σκέφτεται κριτικά Πριν από πενήντα χρόνια, το 1964, εκδόθηκε στην Αμερική ένα από τα πιο...

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗΣ ~ Η ΕΥΤΥΧΙΑ ΩΣ ΥΨΙΣΤΟ ΑΓΑΘΟ

Ότι κάνουν οι άνθρωποι συνειδητά και σκόπιμα, το κάνουν, κατά τον Αριστοτέλη, για χάρη κάποιου πράγματος που τους φαίνεται καλό. Επιδιώκουμε ότι είναι καλό, και έτσι η επιδίωξη του αγαθού ή των αγαθών αποτελεί...

ΑΛΜΠΕΡ ΚΑΜΥ ~ Ο ΕΠΑΝΑΣΤΑΤΗΜΕΝΟΣ ΑΝΘΡΩΠΟΣ (του Γελωτοποιού)

«…να αξιωθούμε μια μέρα να ζήσουμε σαν ελεύθεροι άνθρωποι, δηλαδή σαν άνθρωποι που αρνιούνται να ασκήσουν καθώς και να υποστούν τη φρίκη.», Αλμπέρ Καμύ Φανταστείτε τρεις ανθρώπους μπροστά στο εκτελεστικό απόσπασμα. Ο πρώτος είναι...

ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΕΣ ΟΨΕΙΣ ΤΟΥ ΑΙΣΧΥΛΟΥ (του Κυριάκου Κατσιμάνη)

Το επιτύμβιο επίγραμμα του Αισχύλου ~ Μια δοκιμή φιλοσοφικής ανάγνωσης Ανάμεσα στο επιτύμβιο επίγραμμα του Αισχύλου και στα αντίστοιχα επιγράμματα του Σοφοκλή και του Ευριπίδη η διαφορά είναι εμφανής. Ενώ τα επιγράμματα του Σοφοκλή...

ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΣΥΛΛΟΓΙΚΟ ΑΣΥΝΕΙΔΗΤΟ;

Ο Jung ορίζει το Συλλογικό ασυνείδητο ως εξής : «Η περιοχή της ψυχής που είναι άπειρα αρχαιότερη από την προσωπική ζωή του ατόμου». «Φαίνεται …ότι περιέχει ορισμένα σχέδια, τα «αρχέτυπα», που είναι κοινά για όλη...

Η ΑΡΧΗ, Η ΑΙΤΙΑ ΚΑΙ Η ΔΙΑΝΟΙΑ ΤΟΥ GIORDANO BRUNO

Όταν μιλάμε για τον Θεό σαν πρώτη αρχή και πρώτη αιτία, εννοούμε το ίδιο πράγμα από άλλη άποψη. Όταν μιλάμε για αρχές και αιτίες στη Φύση, μιλάμε για πολλά και διαφορετικά πράγματα από πολλές...

K. JASPERS: ΠΟΙΑ ΕΙΝΑΙ Η ΜΟΙΡΑ ΤΟΥ ΛΑΟΥ ΩΣ ΜΑΖΑΣ;

Καρλ Γιάσπερς   1883–1969 — Μαζοποίηση και τεχνολογία  §1 — Πώς κατανοείται η μαζοποίηση στη σύγχρονη εποχή; Από μια γενική άποψη η μαζοποίηση σχετίζεται με τη μετατροπή του λαού σε μάζα, της οποίας η στάση και...

ΕΙΝΑΙ ΕΛΕΥΘΕΡΟΣ ΕΝΑΣ ΤΕΤΟΙΟΣ ΑΝΘΡΩΠΟΣ; – ΝΤΟΣΤΟΓΙΕΦΣΚΙ

Στο διήγημα Ἀδελφοὶ Καραμαζὼφ ο Ντοστογιέφσκι προβάλλει τὴ μορφὴ ενὸς χαρισματικού γέροντα, του Στάρετς Ζωσιμᾶ. Στο απόσπασμα που ακολουθεῖ μιλάει ὁ Στάρετς περὶ ελευθερίας. “Κοιτάξτε τους κοσμικούς, όλον αυτό τον κό­σμο που υψώνεται αλαζονικά πάνω...

ΠΥΘΑΓΟΡΑΣ Ο ΣΑΜΙΟΣ

Ο Πυθαγόρας, ένας από τους πιο σημαντικούς και ανατρεπτικούς φιλοσόφους της Αρχαίας Ελλάδας έζησε από το 570 μέχρι το 490 π.Χ. Πέρασε τα νεανικά χρόνια του στην Σάμο. Στην ηλικία των 40 ετών μετακόμισε στον Κρότωνα...

Η ΘΕΩΡΙΑ ΤΟΥ ΒΙΟΚΕΝΤΡΙΣΜΟΥ: ΑΛΗΘΕΙΑ Ή ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΦΑΝΤΑΣΙΑ; (του Έρικ Σμυρναίου)

Και ξαφνικά… το σύμπαν άλλαξε! Δεν έχει τη μορφή γνωρίζαμε, και δεν συμπεριφέρεται πλέον με τους τρόπους που μας είχε συνηθίσει. Έπαψε να μοιάζει με καλοκουρδισμένο ρολόι και, τώρα πια, δεν υπακούει σε άκαμπτους νόμους που καθορίζουν την πορεία του με απόλυτη ακρίβεια κι επιτρέπουν σε όλους όσους τους κατανοούν να προβλέψουν με απόλυτη επιτυχία το κάθε στάδιο της εξέλιξής του

ΒΙΛΧΕΛΜ ΡΑΪΧ: Ο ΑΕΤΟΣ ΚΑΙ ΟΙ ΚΟΤΕΣ (Από το βιβλίο “Άκου ανθρωπάκο”)

“Ξέρεις, Ανθρωπάκο, πως θα ένιωθε ένας αητός άμα έκλωθε αυγά μιας κότας; Αρχικά ο αητός νομίζει ότι θα κλωσσήσει μικρά αετόπουλα που θα μεγαλώσουν. Μα εκείνο που βγαίνει από τα αυγά δεν είναι παρά...

ΒΙΛΧΕΛΜ ΡΑΪΧ: Ο ΑΕΤΟΣ ΚΑΙ ΟΙ ΚΟΤΕΣ (Από το βιβλίο “Άκου ανθρωπάκο”)

“Ξέρεις, Ανθρωπάκο, πως θα ένιωθε ένας αητός άμα έκλωθε αυγά μιας κότας; Αρχικά ο αητός νομίζει ότι θα κλωσσήσει μικρά αετόπουλα που θα μεγαλώσουν. Μα εκείνο που βγαίνει από τα αυγά δεν είναι παρά μικρά κοτόπουλα. Απελπισμένος ο αητός εξακολουθεί να ελπίζει πως τα κοτόπουλα θα γίνουν αητοί. Μα που τέτοιο πράμμα!

ΣΕΝΕΚΑΣ – ΓΙΑ ΤΟ ΣΥΝΤΟΜΟΝ ΤΟΥ ΒΙΟΥ (Μέρος Α’)

Δεν μπορεί να υπάρξει τίποτε πιο ανόητο από την άποψη αυτών που καυχώνται για την προνοητικότητά τους. Μένουν εξαντλητικά απασχολημένοι προκειμένου να δημιουργήσουν τις προϋποθέσεις για να ζήσουν καλύτερα. Περνούν τη ζωή τους με...