Ετικέτα: φιλοσοφία

ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΚΙΝΔΥΝΟΙ ΤΗΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑΣ (της Ιωάννας Μουτσοπούλου)

Τι άραγε είναι η φιλοσοφία, εκτός από την ταυτολογία ότι είναι η αγάπη  για τη σοφία; Και, περαιτέρω, τί είναι η σοφία; Διαισθανόμαστε την ποιότητά της, αλλά δεν είναι εύκολο να προσδιορίσουμε τη φύση της.

ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΚΑΙ ΑΓΝΩΣΙΟΛΟΓΙΑ (του Γιώργου Κουτσαντώνη)

Ένα από τα μεγαλύτερα παράδοξα της σύγχρονης επιστήμης είναι ότι ενώ συνθέτει μια ηγεμονική κουλτούρα, ταυτόχρονα είναι και από τις λιγότερο κατανοητές και ομαλά ενσωματωμένες κουλτούρες σε κοινωνικό επίπεδο. Υπάρχουν ακόμα πάρα πολλές παρεξηγήσεις για το τι είναι και πώς λειτουργεί πραγματικά, για το ποια είναι τα ιδιαίτερα και θεμελιώδη χαρακτηριστικά της που τη διαφοροποιούν από άλλες μορφές γνώσης.

ΜΕΤΑΚΑΤΑΝΑΛΩΤΙΚΗ ΔΥΣΗ & ΑΝΑΔΙΑΝΟΜΗ ΕΞΟΥΣΙΑΣ

Η κρίση της Δύσης είναι μια κρίση «στενότητας» δυνάμεως. Αυτή η στενότητα θα φέρει στην επιφάνεια κοινωνικές ζυμώσεις οι οποίες είχαν απενεργοποιηθεί. Τις τελευταίες δεκαετίες η Δύση βίωσε μια περίοδο απενεργοποίησης του ανθρώπινου παράγοντα -της συναισθηματικής, ψυχολογικής ή...

Η ΘΑΥΜΑΣΤΗ ΤΥΧΗ ΤΟΥ «ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ» (του Θανάση Γιαλκέτση)

Το «Κεφάλαιο» είναι το πιο σημαντικό έργο του Μαρξ. Αν δεν είχε γράψει το «Κεφάλαιο», θα είχε σίγουρα εγγραφεί στην κληρονομιά της παγκόσμιας μνήμης. Τα νεανικά του γραφτά θα τον αναγόρευαν σε σημαντικό φιλόσοφο...

ΤΗΣ ΕΞΟΥΣΙΑΣ (του Γιώργου Σταματόπουλου)

Όταν ήταν νεαρός ο Πλάτων αγωνιούσε πότε θα γίνει αυτεξούσιος, ώστε να ακολουθήσει το πολιτικό στάδιο (καριέρα!). Έτυχε, όταν ήταν έτοιμος, να γίνει μεταπολίτευση· το παλιό καθεστώς αντικαταστάθηκε από πενήντα έναν άρχοντες. Πολλοί απ’...

Ο ΦΟΒΟΣ ΩΣ ΕΡΓΑΛΕΙΟ ΚΥΡΙΑΡΧΙΑΣ

Το κείμενο που ακολουθεί είναι απόσπασμα συνέντευξης του Πολωνού κοινωνιολόγου Ζίγκμουντ Μπάουμαν, που δημοσιεύτηκε τον περασμένο Αύγουστο στην ιταλική εφημερίδα «La Repubblica». ● Καθηγητή Μπάουμαν, έχουν περάσει δέκα χρόνια από τότε που γράψατε το...

ΟΙ ΣΟΦΙΣΤΕΣ ΩΣ «ΚΙΝΗΜΑ» ΙΔΕΩΝ (του Δημήτρη Τζωρτζόπουλου)

Σοφιστές και Πλάτων: Ηθικός σχετικισμός και ηθικός ρεαλισμός §1 – Ι. Ποιοι ονομάζονται σοφιστές; Οιστοχαστές εκείνοι, που εμφανίστηκαν μετά τους προσωκρατικούς στοχαστές και επιχείρησαν να στρέψουν το ενδιαφέρον της σκέψης σε θέματα του θεωρητικο-πρακτικού βίου των ανθρώπων. Η...

ΤΟ ΣΩΜΑ ΚΑΙ Ο ΧΩΡΟΣ (του Φοίβου Γκικόπουλου)

Το σώμα είναι αδρανές∙ απλώς κατέχει έναν χώρο. Για να κινηθεί, να αντιδράσει, να αλλάξει, είναι αναγκαίο να επηρεάζεται από μια ζωτική αρχή∙ κι όταν αυτή η αρχή είναι παρούσα και δραστήρια, βρισκόμαστε σε θέση να παρατηρούμε τη δράση του, τον τρόπο με τον οποίο η ψυχή ή το πνεύμα χρησιμοποιούν για τους σκοπούς τους την ακατέργαστη ή θολή ύλη που βρίσκεται στη διάθεσή τους.

Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΜΕΣΗΣ ΟΔΟΥ

Η Διδασκαλία της Μέσης Οδού, που αποτελεί τον κεντρικό πυρήνα της φιλοσοφίας του Κομφουκισμού, αποτελεί τμήμα του Αρχείου Τελετουργικών (Αι Τζι), το οποίο πιστεύεται πως έγραψε ο Κομφούκιος.

ΒΑΘΙΑ ΟΙΚΟΛΟΓΙΑ & ΒΙΩΣΙΜΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ (της Αλέξας Τσερώνη)

Οι εγγενείς ηθικές αξίες στη Βαθιά Οικολογία και τη θεωρία της Βιώσιμης Ανάπτυξης Αρχικά-εισαγωγικά είναι σημαντικό να δούμε πού διαφέρει η παραδοσιακή από την οικολογική ηθική. Η παραδοσιακή ηθική είναι ανθρωποκεντρική. Ο άνθρωπος ως...

ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ ΚΑΙ ΕΣΩΤΕΡΙΣΜΟΣ ΣΤΟΝ BARUCH DE SPINOZA

Ο Μπαρούχ ντε Σπινόζα γεννήθηκε το 1632 στην εβραϊκή συνοικία του Άμστερναμ, από μία οικογένεια ευκατάστατων εμπόρων, ισπανικής ή πορτογαλικής καταγωγής. Στο σχολείο κάνει τις σπουδές του, θεολογικές και εμπορικές. Χωρίς να τις διακόψει...

Η ΕΝΝΟΙΑ ΤΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΣΤΟΝ ΠΛΑΤΩΝΑ ΚΑΙ ΤΟΝ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗ (της Αναστασίας Τσώνη)

Η έννοια της Παιδείας στον Πλάτωνα και τον Αριστοτέλη ως προς τη συγκρότηση ανεπτυγμένης κοινωνίας  ή  Πώς η πολιτεία θα συμβάλλει σε μια «ακριβεστέραν παιδείαν» των νέων  με στόχο τη γνώση της αρετής  και...

ΠΛΑΤΩΝ ~ ΤΙ ΕΙΝΑΙ Η ΘΕΩΡΙΑ ΤΩΝ ΙΔΕΩΝ;

ΠΛΑΤΩΝ ~ 427–347 π.Χ Οι Ιδέες συνυφαίνονται με την ύπαρξή μας. §1. Όποιος θέλει να καταλάβει όλο το βάθος και πλάτος της πλατωνικής αντίληψης για τις ιδέες, χρειάζεται να έχει κατά νου τα παρακάτω...

ΣΥΝΟΨΗ ΤΗΣ «ΦΑΙΝΟΜΕΝΟΛΟΓΙΑΣ ΤΟΥ ΠΝΕΥΜΑΤΟΣ» ΤΟΥ ΧΕΓΚΕΛ (του Δημήτρη Δημητριάδη)

Ο Χέγκελ και η επιστήμη της συνείδησης Φεβρουάριος 1790. Στο ευαγγελικό Πανεπιστήμιο του Τύμπιγκεν Γερμανίας συγκατοικούν στην ίδια φοιτητική εστία τρεις ασυνήθιστοι φοιτητές: Γκέοργκ Βίλχελμ Φρήντριχ Χέγκελ, Φρήντριχ Βίλχελμ Γιόζεφ φον Σέλλινγκ, και Φρήντριχ Χοελντερλίνγκ. Έκαστος...

ΔΥΤΙΚΟΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ: ΑΝΟΔΟΣ ΚΑΙ ΠΑΡΑΚΜΗ (του Ι. Ν. Μαρκόπουλου)

Έγραφα στο προηγούμενο άρθρο μου («Εφ.Συν.», 22.3.2016) ότι η ανάλυση της κρίσης του δυτικού πολιτισμού, που είναι μια κρίση ολόκληρου του πλανήτη, θα πρέπει να λάβει σοβαρά υπόψη της τη σημαντικότατη ανάπτυξη της επιστήμης, που συντελείται...

ΙΣΤΟΡΙΑ ΚΑΙ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ (του Φοίβου Γκικόπουλου)

Η Ιστορία είναι η επιστήμη που μελετά το παρελθόν, και κυρίως το παρελθόν του ανθρώπινου είδους. «Ο,τι έγινε έγινε», λέει η παραδοσιακή σοφία ή, στα αγγλικά, «What is done cannot be undone». Από αυτές...

ΟΙ ΑΠΕΡΙΟΡΙΣΤΕΣ ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΕΣ ΤΗΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟ ΝΟΥ (της Φερενίκης Κανταρτζή)

Όταν μιλάμε για φιλοσοφία, το νόημά της και η προέλευσή της μας παραπέμπει τρεις χιλιάδες χρόνια πριν στον τόπο γέννησής της που ονομάζεται Ελλάδα. Τα πρώτα σημάδια της φιλοσοφίας στον κόσμο βρέθηκαν από τον...

ΕΛΛΗΝΙΔΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΕΣ ΤΗΣ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΑΣ (της Ευδοκίας Αικατερινάρη)

«Η φιλοσοφική σκέψη δεν ήταν μόνο προνόμιο των ανδρών»  Η χώρα μας, από τους κλασικούς χρόνους ακόμη πέρασε στη συνείδηση των λαών ως η πατρίδα των γραμμάτων, των τεχνών και της φιλοσοφίας. Δεν είναι...

ΚΟΡΝΗΛΙΟΣ ΚΑΣΤΟΡΙΑΔΗΣ ~ ΠΡΟΫΠΟΘΕΣΕΙΣ ΤΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ

Ο Rousseau, η εκπροσώπηση και ο κυρίαρχος ~ Stuart Mill, η αρχαία δημοκρατία και ο κύκλος της δημιουργίας: η δημοκρατία προϋποθέτει ενεργούς πολίτες· αυτή η ενεργός συμμετοχή είναι αποτέλεσμα της δημοκρατίας ~Άλλες πλευρές της...