ΒΙΟΚΛΙΜΑΤΙΚΗ ΚΑΤΟΙΚΙΑ (του Γιώργου Μαυρουλέα)

Ο όρος «βιοκλιματική κατοικία» ή «βιοκλιματικό κτίριο» προσδιορίζει ακριβώς ένα κτίριο που εκμεταλλεύεται φυσικούς παράγοντες αλλά και αρχιτεκτονικές πρακτικές που εκμεταλλεύονται το τοπικό κλίμα, χρησιμοποιώντας κυρίως παθητικά συστήματα για τη θέρμανση και το δροσισμό του, χωρίς να επιβαρύνει όσο αυτό είναι δυνατόν το περιβάλλον. 

Παράλληλα μία τέτοια κατοικία δεν μπορεί παρά να εστιάζεται και στο θέμα της ποιότητας της υγείας αυτών που θα την κατοικήσουν. 

Συνεπώς επιλέγει κυρίως φυσικά υλικά τα οποία είναι φιλικά προς το χρήστη του.

Το σημαντικότερο ίσως ρόλο στο βιοκλιματικό κτίριο παίζει ο σχεδιασμός του.
Ένα βιοκλιματικό κτίριο συνήθως: 
Ξεκινά από τον προσανατολισμό του. Αν είναι δυνατόν αυτός θα πρέπει να έχει κατεύθυνση Βορρά – Νότου.
Έχει μεγάλα ανοίγματα προς το Νότο όπου με παθητικά ηλιακά συστήματα εκμεταλλεύεται τη ζέστη του ήλιου για τη θέρμανση του κτιρίου το χειμώνα, και μικρά ανοίγματα και τους βοηθητικούς χώρους στο Βορρά, ώστε οι βόρειοι άνεμοι το χειμώνα να μην παγώνουν τους χώρους, οι οποίοι κυρίως χρησιμοποιούνται από τους χρήστες.

Για το δροσισμό το καλοκαίρι εκμεταλλεύεται το φυσικό αερισμό που ο προσανατολισμός του κτιρίου προσφέρει αλλά και τη χρήση αιολικών καμινάδων, τη σκίαση από (φυλλοβόλα κυρίως) δέντρα ή από ειδικά σκίαστρα που επιτρέπουν την οπτική άνεση (χωρίς να έχουμε οπτική θαμπάδα), στο κτίριο.

Δίνει σημαντικό βάρος στην ισχυρή θερμομόνωση του κτιρίου εκμεταλλεύεται τη θερμική αδράνεια και θερμοχωρητικότητα των τοίχων.

Μία βιοκλιματική κατοικία εκμεταλλεύεται επίσης τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας (φωτοβολταϊκά, ανεμογεννήτριες, γεωθερμικά συστήματα για τη θέρμανση αλλά και ψύξη του κτιρίου, ενεργειακά τζάκια ή σόμπες πέλετς).

Ηλιακές καμινάδες, υπόγειες σωλήνες μεταφοράς αέρα για το δροσισμό του κτιρίου, διπλοί υαλοπίνακες, ανεμιστήρες πράσινα δώματα, συμπληρώνουν τις πρακτικές που μπορεί να ακολουθήσει για τη μείωση της κατανάλωσης ενέργειας, ένα βιοκλιματικό σπίτι. Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα βιοκλιματικής κατοικίας είναι η κυκλαδίτικη αρχιτεκτονική.

Ενδεικτικά αναφέρουμε μερικές από τις βιοκλιματικές πρακτικές που χρησιμοποιούνται:
Τα υπόσκαφα σπίτια της Σαντορίνης, τα διακοσμητικά υπέρθυρα της Τήνου που λειτουργούσαν ως φυσικός αερισμός για την έξοδο του θερμού αέρα που ανέβαινε ψηλά, η διαμόρφωση εσωτερικής αυλής – αίθριου, οι εσοχές και οι προεξοχές, τα διαφορετικά ύψη, οι διάφοροι ημιυπαίθριοι χώροι (βεράντα, στοά, ημιυπαίθριος εισόδου κλπ), οι φυτεμένες πέργκολες με τις κληματαριές ή τις μποκαμβίλιες, οι στέρνες που συγκέντρωναν το νερό από τα δώματα, οι ασπρισμένοι με ασβέστη τοίχοι και πολλές άλλες.

ΣΗΜΑΝΤΙΚΟ: Συνήθως ένα βιοκλιματικό κτήριο δεν κοστίζει σημαντικά παραπάνω από την κατασκευή μιας συμβατικής κατοικίας.

Γιώργος Μαυρουλέας
Μέλος της ΜΚΟ Σόλων

Σημείωση: Απαγορεύεται η ολική ή μερική αναδημοσίευση του άρθρου χωρίς την άδεια του συγγραφέα

Για περισσότερες πληροφορίες: www.monotech.gr